20 tips om NEE te zeggen

Helemaal fout - helemaal goed

Helemaal fout: Manoeuvreer jezelf niet in een onderhandelingspositie door je kind vaak een worst voor te houden.

Helemaal goed: Relateer een beloning (uitsluitend) aan gedrag dat je wilt veranderen. Of deel eens onverwacht een cadeautje uit (uiteraard na positief gedrag). Kinderen moeten leren dat ze bij goed gedrag niet automatisch een beloning krijgen.

Helemaal fout: Vragen naar het waarom van de misdraging ('Waarom was je zo vervelend?'). Meestal hebben kinderen daar geen zinvol antwoord op.

Helemaal goed: Vraag wat het kind gedaan heeft en hoe het anders zou kunnen.

Helemaal fout: Steeds waarschuwen en van alles verbieden. Continu mopperen maakt kinderen immuun.

Helemaal goed: Kies enkele zaken uit die echt niet mogen, wees daar consequent in en bied meteen een alternatief: hoe moet het dan wel?

Breng opdrachten niet in vraagvorm. Dus niet:
'Wil je je tanden poetsen?' Maar: 'Het is tijd om tanden te poetsen.'

Attenderen op regels: 'Wat hebben we afgesproken over je schoolspullen?' Heeft je kind de boel netjes op zijn plek gelegd, bevestig dan de regel: 'Fijn dat je dat gedaan hebt.'

Zorg voor regelmaat en routine.

Hang lijstjes (bij jonge kinderen pictogrammen) op in huis.

Elke dag chaos, stress en kibbelpartijen?
Ook dat is routine. Vervang die ellende door iets beters.

Afspraak gemaakt?
Bespreek hoe het vandaag of deze week gegaan is. Misschien moet de afspraak aangepast, want regels moeten prettig blijven; starheid leidt tot niets.

Zelf kiezen?
Beperk het aantal mogelijkheden en accepteer vervolgens de keuze van je kind.

Welke regels werken?
Druk-druk-druk, maar je kind vraagt steeds aandacht
Regel: 'Je mag blijven als je meehelpt. Alleen toekijken hoe ik werk, kan niet.'

Waarom het werkt: Het laat een heldere keus, in plaats van te verbieden.
Oeverloze bedrituelen

Regel: Geef je kind de volle aandacht tijdens het bedritueel. Sluit het daarna duidelijk af: 'Nu ga je lekker slapen en blijf je in je bed. Ik ben klaar voor vandaag en ga nu zelf iets doen.'

Waarom het werkt: ?Er is een duidelijke grens.

Ruzies en verongelijktheid om vermeende oneerlijkheden

Regel: 'Het is zoals het is, graag of niet. Een woedeuitbarsting helpt niet.'

Waarom het werkt: Deze duidelijke, concrete regel snapt elk kind.

Begrippen als eerlijk en oneerlijk zijn abstract en voer voor oneindige discussie.

Lawaai maken, pruilen, jammeren

Regel: Negeren maakt het alleen maar erger. Schenk dus aandacht aan het gedrag en zeg: 'Je mag hier best mee doorgaan, maar niet in mijn bijzijn.' Of vraag: 'Wat bedoel je? Als je zo doet, snap ik je niet.' Herhaal dit zonodig, op rustige toon.

Waarom het werkt: Het geeft een keuze, in plaats van iets te verbieden.
Bovendien erken je dat wat het kind te vertellen heeft, van belang is.

Gezeur om cadeautjes en snoep tijdens het winkelen

Regel: Ga geen discussie aan. Beslis zelf en wees standvastig! (Deze regel geldt ook andersom: je mag advies geven over hoe zakgeld te besteden, maar het kind beslist uiteindelijk zelf.)

Waarom het werkt: De aandacht verschuift van 'zeuren om' (negatief) naar 'afspraken over geld'.

Klusjes in huis: geef kinderen van jongsaf taken. Doe het eerst samen en hou het concreet en leuk. Stap voor stap doen ze meer zelf

Stop! ?Waarschuw niet eerst drie keer, maar grijp direct in bij fout gedrag en bied een alternatief: zo moet het w�

Helemaal goed - helemaal fout

Helemaal goed: Heeft je kind uit zichzelf zijn kamer opgeruimd? Of dankzij extra inspanning toch een voldoende binnengesleept? Prijs die inspanning!

Helemaal fout: Zo'n compliment direct tenietdoen met een veeg uit de pan. 'Waarom doe je dat niet altijd zo?'

Helemaal goed: Time-out: bij negatief gedrag het kind korte tijd apart zetten. Beide partijen komen tot rust. Daarna is het klaar.

Helemaal fout: Napraten over het incident. Want dat betekent: het is nog niet over. Papa/mama is nog boos; het kind is nog stout.

Helemaal goed: Als je straf geeft, hou het kort en doe het direct na het vergrijp.

Helemaal fout: Een lange straf. Dat stimuleert kinderen niet om zich beter te gedragen. ook fout: Lang wachten met de uitvoer van de straf. In de tussentijd kan het niet echt goed komen tussen de partijen.

Hettie Graafland
J/M oktober 2007